Home / Various / درست بگوییم ‌و درست بنویسیم

درست بگوییم ‌و درست بنویسیم

writing and reading

 

با سپاس فراوان از آقای صمد ذواشتیاق برای به اشتراک گذاشتن این متن با ما

درست بگوییم ‌و درست بنویسیم
صحت خواب / ساعت خواب

هنگامی که با دوستی روبه رو می شویم که تازه از خواب برخاسته است، باید گفت: «صحت خواب» نه «ساعت خواب». زیرا ما با گفتن عبارت نخست برای دوستمان خوابی خوش همراه با صحت وسلامت آرزو می کنیم چنانچه برای کسی که از حمام یا شنا بازگشته است، عبارت «صحت آب» بکار می بریم. درحالی که عبارت ساعت خواب یا ساعت آب که امروزه بسیاری بر زبان می آورند ، بی معناست.

درد دل/ درد و دل

ما دردی را که در دل داریم، با دوستی در میان می گذاریم. «درد دل» از نظر دستوری، اضافه تخصیصی است؛ یعنی دردی که در دل داریم و مخصوص دل است. از این رو: عبارت «درد دل کردن» درست است نه «درد و دل کردن»

کج دار و مریز / کج دار و مریض

عبارت« کج دار و مریز» یعنی -مثلا لیوان را- به گونه ای کج نگه دار که آب داخل آن نریزد. این عبارت کنایه از با احتیاط کار کردن، برابر با کنایه ی: «دست به عصا راه رفتن». و یا در مواردی کنایه از میانه روی کردن است. چنان که می گویند: فلانی کج دار و مریز رفتار می کند.از این رو کج دار و مریض درست نیست.
گرگ بالان دیده/گرگ باران دیده

معمولا به کسی که بسیار مقاوم است و از سختی های روزگار به آسانی عبور می کند می گوییم گرگ باران دیده. در حاشیه ی کتاب کلیله و دمنه ی تصحیح مجتبی مینوی در توضیح اصطلاح گرگ باران دیده خواندم گرگی که باران دیده باشد مزیتی برای او نیست. استاد مینوی واژه ی بالان را در این اصطلاح درست می داند. بالان یعنی دام. گرگی که بالان را تجربه کرده باشد مقاوم و استوار است نه باران.

جد و آباد / جد و آبا
گاهی مثلا در بین صحبت هایمان برای قسم خوردن می گوییم به جد و آبادم یا به جد و آبادت. آباد معنای آبادی و آبادانی دارد و در این اصطلاح هیچ جایگاهی یرای آن قابل تصور نیست. آبا جمع اب است به معنی پدران که با جد ارتباط معنایی دارد.

کاسه ای زیر نیم کاسه است / زیر کاسه نیم کاسه ای ست
گاهی به اتفاقی که در اطراف ما می افتد مشکوک می شویم. در این حالت می گوییم کاسه ای زیر نیم کاسه است. هیچ گاه زیر نیم کاسه نمی توان کاسه ای را جای داد. درست تر آن است که بگوییم زیر کاسه نیم کاسه ای ست.یعنی همان نیم کاسه ای که در نگاه اول پنهان و پوشیده است. مثل اتفاقی که می افتد ؛ اما ما به آن مشکوکیم ، چون احتمال می دهیم که پشت این اتفاق چیزی پنهان است و ما نمی دانیم.

 

برگرفته از کتاب غلط ننویسیم

مولف : ابولحسن نجفی

About Mohammad Daeizadeh

  • تمامی فایل ها قبل از قرار گیری در سایت تست شده اند.لطفا در صورت بروز هرگونه مشکل از طریق نظرات مارا مطلع سازید.
  • پسورد تمامی فایل های موجود در سایت www.parsseh.com می باشد.(تمامی حروف را می بایست کوچک وارد کنید)
  • Password = www.parsseh.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

*