Home / Short Stories / داستان کوتاه : شوخی کوچولو اثر آنتوان چخوف

داستان کوتاه : شوخی کوچولو اثر آنتوان چخوف

Anton Chekhov-7

 

شوخی کوچولو

نیم‌روزی بود آفتابی، در یک روز سرد زمستانی … یخبندان شدید و منجمد کننده، بیداد می‌کرد . جعد‌های فرو لغزیده بر پیشانی نادنکا که بازو به بازوی من داده بود و کرک بالای لبش از برف ریزه‌های سیمگون پوشیده شده بود . من و او بر تپه‌ی بلندی ایستاده بودیم . از زیر پایمان تا پای تپه، تنده‌ی صاف و همواری گسترده شده بود که بازتاب نور خورشید بر سطح آن، طوری می‌درخشید که بر سطح آیینه، کنار پایمان سورتمه‌ی کوچکی دیده می‌شد که پوشش آن از ماهوت ارغوانی رنگ بود . رو کردم به نادیا و التماس کنان گفتم :
ــ نادژدا پترونا بیایید تا پایین تپه سر بخوریم ! فقط یک دفعه ! باور کنید هیچ آسیبی نمی‌بینیم .
اما نادنکا می‌ترسید . همه‌ی فضایی که از نوک گالوش‌های کوچک او شروع و به پای تپه‌ی پوشیده از یخ ختم می‌شد به نظرش می‌آمد که مغاکی دهشتناک و بی انتها باشد . هر بار که از بالای تپه به پای آن چشم می‌دوخت و هر بار پیشنهاد می‌کردم که سوار سورتمه شود نفسش بند می‌آمد و قلبش از تپیدن باز می‌ایستاد . آخر چطور می‌شد دل به دریا بزند و خود را به درون ورطه پرت کند! لابد قالب تهی می‌کرد یا کارش به جنون می‌کشید . گفتم :
ــ خواهش می‌کنم ! نترسید ! آدم نباید ترسو باشد !
سرانجام تسلیم شد . از قیافه‌اش پیدا بود که خطر مرگ را پذیرفته است . او را که رنگ پریده و سراپا لرزان بود روی سورتمه نشاندم و بازو‌هایم را دور کمرش حلقه کردم و با هم به درون مغاک سرازیر شدیم .
سورتمه مانند تیری که از کمان ر‌ها شده باشد در نشیب تند تپه، سرعت گرفت . هوایی که جر می‌خورد به چهره‌هایمان تازیانه می‌زد، نعره بر می‌آورد، در گوش‌هایمان سوت می‌کشید، خشماگین نیشگون‌های دردناک می‌گرفت، سعی داشت سر از تنمان جدا کند … فشار باد به قدری زیاد بود که راه بر نفسمان می‌بست؛ طوری بود که انگار خود شیطان، ما را در چنگال‌هایش گرفتار کرده بود و نعره کشان به دوزخمان می‌برد . هر آنچه در دور و برمان بود به نواری دراز و شتابنده مبدل شده بود … هر آن گمان می‌کردیم که آن دیگر به هلاکت می‌رسیم ! و درست در همان لحظه دم گوش نادنکا زمزمه کردم :
ــ دوستتان دارم، نادیا!
از سرعت دیوانه کننده‌ی سورتمه و از بند آمدن نفس‌هایمان و از ترس و دهشتی که از نعره‌ی باد و غژغژ سورتمه بر سطح یخ، در دل‌هایمان افتاده بود رفته رفته کاسته شد و سرانجام به پای تپه رسیدیم . نادنکا تقریبا نیمه جان شده بود ــ رنگ بر چهره نداشت و به سختی نفس می‌کشید . کمکش کردم تا از سورتمه برخیزد و بایستد . با چشم‌های درشت آکنده از ترس نگاهم کرد و گفت :
ــ این تجربه را از این پس به هیچ قیمتی حاضر نیستم تکرار کنم ! به هیچ قیمتی ! نزدیک بود از ترس بمیرم !
دقایقی بعد که حالش جا آمده بود نگاه پرسشگرش را به من دوخت ــ درمانده بود که آیا آن سه کلمه را من ادا کرده بودم یا خود او در غوغای همهمه‌ی گردباد، دچار توهم شده بود ؟ اما من با کمال خونسردی کنار او ایستاده بودم، سیگار دود می‌کردم و با دقت به دستکش‌هایم می‌نگریستم .
نادنکا بازو به بازوی من داد و مدتی در دامنه‌ی تپه گردش کردیم . از قرار معلوم معمای آن سه کلمه آرامش خاطر او را بر هم زده بود . آیا آن سه کلمه ادا شده بود ؟ آری یا نه ! آری یا نه ! این سوال، مسئله‌ی عزت نفس و شرف و زندگی و سعادت او بود . مسئله‌ای بود مهم و در واقع مهمترین مسئله‌ی دنیا . نادنکا، غمزده و ناشکیبا، نگاه نافذ خود را به چهره‌ام دوخته بود و به سوال‌های من جواب‌های بی ربط می‌داد و منتظر آن بود که به اصل مطلب بپردازم . راستی که بر چهره‌ی دلنشین او چه شور و هیجانی که نقش نخورده بود ! می‌دیدم که با خود در جدال بود و قصد داشت چیزی بگوید یا بپرسد اما کلمات ضروری را نمی‌یافت؛ خجالت می‌کشید، می‌ترسید، زبانش از شدت خوشحالی می‌گرفت … بی آن که نگاهم کند گفت :
ــ می‌دانید دلم چه می‌خواهد ؟
ــ نه، نمی‌دانم .
ــ بیایید یک دفعه‌ی دیگر … سر بخوریم .
از پله‌ها بالا رفتیم و به نوک تپه رسیدیم . نادنکای پریده رنگ و لرزان را بار دیگر بر سورتمه نشاندم و باز به ورطه هولناک سرازیر شدیم . این بار نیز باد نعره می‌کشید و سورتمه غژغژ می‌کرد و باز در اوج سرعت پر هیاهوی سورتمه، زیر گوشش نجوا کردم :
ــ دوستتان دارم، نادنکا !
هنگامی که سورتمه از حرکت باز ایستاد، نگاه خود را روی تپه‌ای که چند لحظه پیش از آن سر خورده بودیم لغزاند، سپس مدتی به صورت من خیره شد و به صدای خونسرد و عاری از شور من گوش داد و آثار حیرتی بی پایان بر همه و همه چیزش ــ حتی بر دستکش‌ها و کلاه و اندام ظریفش ــ نقش بست . از حالت چهره‌ی او پیدا بود که از خود می‌پرسید : ” یعنی چه ؟ پس آن حرف‌ها را کی زده بود ؟ او یا خیال من ؟ ”
این ابهام، نگران و بی حوصله‌اش کرده بود . دخترک بینوا دیگر به سوال‌های من جواب نمی‌داد . رو ترش کرده و نزدیک بود بغضش بترکد . پرسیدم :
ــ نمی‌خواهید برگردیم خانه ؟
سرخ شد و جواب داد :
ــ ولی … ولی من از سرسره بازی خوشم آمد . نمی‌خواهید یک دفعه‌ی دیگر سر بخوریم ؟
درست است که از سرسره بازی ” خوشش ” آمده بود اما همین که روی سورتمه نشست مانند دوبار گذشته رنگ از رویش پرید؛ سراپا می‌لرزید و نفسش از ترس بند آمده بود .
بار سوم هم سورتمه در سراشیبی تپه سرعت گرفت . دیدمش که به صورت من چشم دوخته و حواسش به لب‌هایم بود . دستمال جیبم را بر د‌هانم فشردم، سرفه‌ای کردم و در کمرکش تنده‌ی تپه با استفاده از فرصتی کوتاه، زیر گوشش زمزمه کردم :
ــ دوستان دارم، نادیا !
و معما کماکان باقی ماند . نادنکا خاموش بود و اندیشناک … او را تا در خانه‌اش همراهی کردم . می‌کوشید به آهستگی راه برود، قدم‌هایش را کند می‌کرد و هر آن منتظر بود آن سه کلمه را از د‌هان من بشنود . می‌دیدم که روحش در عذاب بود و به خود فشار می‌آورد که نگوید : ” محال است آن حرف‌ها را باد گفته باشد ! دلم نمی‌خواهد آن‌ها را از باد شنیده باشم ! ”
صبح روز بعد، نامه‌ی کوتاهی از نادنکا به دستم رسید. نوشته بود : ” امروز اگر خواستید به سرسره بازی بروید مرا هم با خودتان ببرید . ن. ” از آن پس، هر روز با نادنکا سرسره بازی می‌کردم. هر بار هنگامی که با سرعت دیوانه کننده از شیب تپه سرازیر می‌شدیم زیر گوشش زمزمه می‌کردم : ” دوستتان دارم، نادیا ! ”
نادیا بعد از مدتی کوتاه، طوری به‌این سه کلمه معتاد شده بود که به شراب یا به مورفین . زندگی بدون شنیدن آن عبارت کوتاه به کامش تلخ و ناگوار می‌نمود . گرچه هنوز هم از سر خوردن از بالای تپه وحشت داشت اما اکنون خود ترس به سه کلمه‌ی عاشقانه‌ای که منشا آن هم‌چنان پوشیده در حجاب رمز بود و جان او را می‌آزرد، گیرایی مخصوصی می‌بخشید . در این میان نادنکا به دو تن شک می‌برد : به من و به باد … نمی‌دانست کدام یک از این دو اظهار عشق می‌کرد اما چنین به نظر می‌آمد که حالا دیگر برایش فرق چندانی نمی‌کرد؛ مهم، باده نوشی و مستی است، حالا با هر پیاله‌ای که می‌خواهد باشد .
روزی حدود ظهر، به تنهایی به محل سرسره بازی رفتم . قاطی جمعیت شدم و ناگهان نادنکا را دیدم که به سمت تپه می‌رفت و با نگاهش در جست و جوی من بود … آن‌گاه ترسان و لرزان از پله‌ها بالا رفت … راستی که به تنهایی سر خوردن سخت هراس انگیز است ! رنگ صورتش به سفیدی برف بود و سراپایش طوری می‌لرزید که انگار به پای چوبه‌ی دار می‌رفت؛ با وجود این بی آن که به پشت سر خود نگاه کند مصممانه به راه خود به بالای تپه ادامه می‌داد . از قرار معلوم سرانجام بر آن شده بود مطمئن شود که آیا در غیاب من نیز همان عبارت شیرین را خواهد شنید یا نه ؟ دیدمش که با چهره‌ای به سفیدی گچ و با د‌هانی گشوده از ترس، روی سورتمه نشست و چشم‌ها را بست و برای همیشه با زمین وداع گفت و سرازیر شد … ” غژ ــ ژ ــ ژ ــ ژ … ” ــ صدای خشک سورتمه در گوشم پیچید . نمی‌دانم در آن لحظه، آن سه کلمه‌ی دلخواهش را شنید یا نه … فقط دیدمش که با حالتی آمیخته به ضعف و خستگی بسیار از روی سورتمه، به پا خاست . از قیافه‌اش پیدا بود که خود او هم نمی‌دانست که آن عبارت دلخواه را شنیده بود یا نه . ترس و وحشتی که از سر خوردن سقوط آسا به او دست داده بود توان شنیدن و تشخیص اصوات و نیز قوه‌ی ادراک را از او سلب کرده بود …
ماه مارس ــ نخستین ماه بهار ــ فرا رسید … خورشید بیش از پیش نوازشگر و مهربانتر می‌شد . تپه‌ی پوشیده از یخ مان درخشندگی‌اش را از دست می‌داد و روز به روز به رنگ خاک در می‌آمد تا آن که سرانجام برف آن به کلی آب شد . من و نادنکا سرسره بازی را به حکم اجبار کنار گذاشتیم . به‌این ترتیب، دخترک بینوا از شنیدن آن سه کلمه محروم شد . گذشته از این کسی هم نمانده بود که عبارت دلخواه او را ادا کند زیرا از یک طرف هیچ ندایی از باد بر نمی‌خاست و از سوی دیگر من قصد داشتم برای مدتی طولانی ــ و شاید برای همیشه ــ روانه‌ی پتربورگ شوم .
دو سه روز قبل از عزیمتم به پتربورگ، در گرگ و میش غروب، در باغچه‌ای که همجوار حیاط خانه‌ی نادنکا بود و فقط با دیواری از چوب‌های بلند و نوک تیز از آن جدا می‌شد نشسته بودم … هوا هنوز کم و بیش سرد بود . اینجا و آنجا برف از تپاله‌ها سفیدی می‌زد، درخت‌ها هنوز خواب بودند . اما بوی بهار در همه جا پیچیده بود و کلاغ‌ها در راه بازگشتشان به لانه‌ها قارقار می‌کردند . به دیوار چوبی نزدیک شدم و مدتی از لای درز چوب‌ها دزدکی نگاه کردم . نادیا را دیدم که به‌ایوان آمد و همانجا ایستاد و نگاه افسرده‌ی خود را به آسمان دوخت … باد بهاری بر چهره‌ی رنگپریده و غمین او می‌وزید … و انسان را به یاد بادی می‌انداخت که هنگام سر خوردنمان زوزه می‌کشید و نعره بر می‌آورد و آن سه کلمه را در گوش او زمزمه می‌کرد . غبار غم بر سیمای نادنکا نشست و قطره اشکی بر گونه‌اش جاری شد … دخترک بینوا بازوان خود را به سمت جلو دراز کرد ــ گفتی که از باد تقاضا می‌کرد آن سه کلمه‌ی دلخواه را به گوش او برساند . منتظر وزش مجدد باد شدم، آن‌گاه به آهستگی گفتم :
ــ دوستتان دارم، نادنکا !
خدای من، چه حالی پیدا کرد! فریاد می‌کشید و می‌خندید و بازوانش را ــ خوشحال و خوش‌بخت و زیبا ــ به سوی باد دراز می‌کرد … و من به خانه‌ام بازگشتم تا اسباب سفر ببندم …
از این ماجرا سالیان دراز می‌گذرد . اکنون نادنکا زنی است شوهردار . شوهرش که معلوم نیست نادنکا او را انتخاب کرده بود یا دیگران برایش انتخاب کرده بودند ــ تازه چه فرق می‌کند ــ دبیر مؤسسه‌ی قیمومیت اشراف است . آن دو، سه اولاد دارند . ایامی را که سرسره بازی می‌کردیم و باد در گوش او زمزمه می‌کرد : ” دوستتان دارم،‌ نادنکا ” فراموش نکرده است . و اکنون آن ماجرای دیرین، سعادت بارترین و شورانگیزترین و قشنگترین خاطره‌ی زندگی‌اش را تشکیل می‌دهد …
حالا که سنی از من گذشته است درست نمی‌فهمم چرا آن کلمات را بر زبان می‌آوردم و اصولا چرا شوخی می‌کردم …

 

 

Anton Chekhov

آنتوان چخوف

 

Anton Chekhov-3

Down

About Mohammad Daeizadeh

  • تمامی فایل ها قبل از قرار گیری در سایت تست شده اند.لطفا در صورت بروز هرگونه مشکل از طریق نظرات مارا مطلع سازید.
  • پسورد تمامی فایل های موجود در سایت www.parsseh.com می باشد.(تمامی حروف را می بایست کوچک وارد کنید)
  • Password = www.parsseh.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

*