Home / Short Stories / داستان کوتاه : قانون اول روبوتیک اثر آیزاک ‌‌آسیموف

داستان کوتاه : قانون اول روبوتیک اثر آیزاک ‌‌آسیموف

Isaac Asimov-1

 

قانون اول روبوتیک

میک ‌داناوان‌ نگاهی به لیوان‌ خالی نوشابه ‌‌خود‌ انداخت‌، ‌احساس‌کرد حوصله‌اش پاک‌ سر رفته‌ و‌ با‌ این ‌‌عزم که‌ هر‌چه‌ دیگران‌ تاکنون‌ گفته‌اند‌ و‌ او شنیده ‌است، کافی است‌،‌‌‌ فریاد‌کشید‌ : “اگر‌ بنا‌ به‌ طرح‌ مسئله‌ روبوت‌های‌ غیرعادی باشد، من‌ یکی‌هم حرفی‌ ندارم : من ‌خودم‌‌ به ‌شخصه‌ از‌ قضیه‌ یک ‌روبوت خبردارم‌ که‌ قانون‌اول‌ را‌ نقض‌کرد”

ولی ازآنجا که‌چنین ‌امری‌ اصولا ناممکن‌ بود، ناگهان همه‌ ساکت ‌شدند و همه توجه‌ها به داناوان معطوف ‌شد .

داناوان از‌ اینکه چنین حرفی زده ‌بود فوری‌ پشیمان‌‌ شد و‌ سعی ‌کرد‌ که موضوع صحبت را عوض‌ کند . گفت : “راستی دیروز قضیه جالبی‌شنیدم…”

مک‌ فرلین که روی صندلی‌ بغل‌دست داناوان نشسته‌ بود به میان‌حرف‌ او‌ دوید و گفت : “پس شما از قضیه روبوتی خبر‌دارید که به جان ‌یک ‌انسان آسیب ‌رسانده ؟ چون نقض قانون ‌اول به این معنا ‌نیست . این را خودتان هم خوب‌ می‌دانید…”

داناوان گفت‌ : “بله به نوعی به جان یک ‌انسان آسیب ‌رسانید‌ . ‌البته من منظورم این بود که قضیه‌ای در‌این‌ باره شنیده‌ام و‌گرنه که‌…”

مک‌فرلین گفت‌ : “خب‌،‌ قضیه را برای ما هم‌ تعریف‌ کنید‌”

حاضران لیوان‌های نوشیدنی خود را با ‌سر‌و‌صدا روی میز ‌گذاشتند‌ . ‌داناوان پس از اندکی تامل ‌گفت‌ : ‌”قضیه به ده‌ سال پیش برمی‌گردد‌، ‌حوالی سال ‌۲۰۲۵ ما روی تیتان بودیم و برایمان سه‌ روبوت فرستاده ‌بودند که مخصوص شرایط تیتان ساخته‌ ‌شده ‌‌بودند .

این سه‌روبوت اولین نمونه از روبوت‌های ام.ای بودند‌ .‌ به همین دلیل هم‌ ما اسمشان را گذاشته‌بودیم ‌”اِما‌۱”، ” اِما‌۲” ‌و ” اِما۳” .
داناوان از سخن بازماند و نوشیدنی دیگری سفارش‌ داد . ‌مک ‌فرلین ‌گفت‌ : ‌”من بیشتر از نصف‌ عمرم را صرف‌ روبوتیک کرده‌ام‌، ‌اما تا به حال نشنیده ‌بودم روبوت‌های ام.ای به صورت سری هم تولید شده‌باشند‌”

– علتش معلوم ‌است ‌. ‌آخر بعد از آن قضیه که‌…‌دارم ‌تعریف‌ می‌کنم‌،‌تولیدشان تعطیل شد .‌ شما چیزی یادتان نمی‌آید‌؟

– ‌نه

– ما روبوت‌ها ر‌ا فوری به کار‌ گرفتیم ‌.‌ تا آن زمان‌، ‌پایگاه در تمام‌ مدت فصل توفان‌ها‌، ‌بی‌مصرف بود‌ .‌ یعنی حدود ‌۲۴‌ درصد مدت‌ گردش تیتان به‌دور زحل‌ .‌ وقتی برف می‌گرفت نمی‌شد پایگاه را از صد‌متری دید .‌ قطب‌نما هم فایده‌ای نداشت چون تیتان فاقد کوچک‌ترین میدان‌ مغناطیسی است‌ .
“از قضا حسن روبوت‌های ام .ای در‌ این بود که به دستگاه‌های ارتعاش‌یاب کاملا  جدیدی مجهز بودند که به آنها اجازه می‌داد تا ‌به‌رغم همه موانع‌، ‌راست به طرف پایگاه بروند .‌ بدین‌سان کارهای استخراج معادن را می‌توانستیم در تمام‌ مدت‌ گردش تیتان به دور ‌زحل‌،‌ دنبال‌ کنیم‌”

داناوان که ‌دید مک ‌فرلین می‌خواهد چیزی‌ بگوید گفت‌ : ‌”نه ‌مک چیزی نگویید‌،‌تولید این ارتعاش‌ یاب‌ها هم قطع‌شد‌، ‌شما هم به‌ این دلیل چیزی درباره آنها نشنیده‌اید‌”

به‌ هر تقدیر‌، ‌در تمام طول ‌فصل ‌اول توفان‌ها کارهای معدن خوب پیش ‌می‌رفت‌ . ‌اما فصل آرامش که شروع‌ شد مسخره بازی‌های‌ “اِما‌۲”هم شروع ‌شد‌ .‌ هر ‌دم می‌رفت و خودش را جایی قایم ‌می‌کرد و بعد باید کلی نازش را‌ می‌کشیدیم تا از مخفیگاهش بیرون‌ بیاید‌ .‌ بالاخره هم یک روز “اِما ۲” از پایگاه خارج ‌شد و دیگر برنگشت ‌. ‌ما به این نتیجه‌رسیدیم که ‌حتما در ساختمانش اشکالی وجود ‌دارد و کار‌ را با دو‌ روبوت دیگر ادامه ‌دادیم‌ . ‌اما به هر ‌حال نیروی کارمان کم‌ بود و به همین دلیل وقتی در‌ اواخر فصل ‌آرامش‌، ‌بنا ‌شد کسی به ‌معدن ‌برود‌، ‌من داوطلب‌ شدم و بدون روبوت‌ها راه افتادم ‌. ‌ظاهراهیچ خطری تهدیدم ‌نمی‌کرد‌،‌ چون تا شروع توفان‌ها دو روزی باقی مانده ‌بود و من به هر‌حال کمتر از‌۲۴ ‌ساعت دیگر بر‌می‌گشتم‌ .

داشتم برمی‌گشتم که ناگهان باد ‌وزیدن ‌‌گرفت و هوا‌ تیره ‌شد ‌.‌ هنوز پانزده کیلومتری با پایگاه فاصله ‌داشتم ‌. ‌فوری هواپیمای تک‌ نفره‌ام فرود‌آورد تا توفان آن را در‌هم نشکند و شروع‌کردم به طرف پایگاه‌ دویدن‌ . ‌نیروی‌ ثقل در تیتان آن‌قدر کم‌ است که پانزده‌ کیلومتر دویدن کسی را از پا در‌نمی‌آورد . اما تمام مسئله‌ من این‌بود که آیا خواهم ‌توانست مسیرم را در‌خط ‌مستقیم دنبال‌کنم ‌یا‌‌ نه‌؟ ‌از بابت کمبود ‌هوا نگرانی‌نداشتم چون ذخیره هوایم کافی ‌بود‌،‌ از‌ سرما هم نمی‌ترسیدم ‌.‌ چون دستگاه‌ گرم‌کننده لباس‌فضایی‌ام خوب کار ‌می‌کرد اما به هر‌ حال پانزده‌ کیلومتر راهپیمایی در زیر ‌توفان ‌تیتان شوخی ‌نبود‌ .

لذا وقتی برف آن‌چنان تند ‌باریدن ‌‌گرفت که منظره سراسر به غروبی شبح‌آسا بدل شد‌، ‌وقتی زحل از نظر گم‌شد و حتی از‌ خورشید نیز به جز هاله‌ای رنگ پریده چیزی بر‌جای ‌نماند‌، ‌ناچار پشت به‌باد ایستادم .

ناگهان چشمم به ‌چیز‌سیاه کوچکی افتاد‌ .‌ آن را به زحمت می‌دیدم‌، ‌ولی فوری فهمیدم این‌چیز چیست‌ : ‌سگ‌توفان‌، ‌یکی از درنده‌ترین جانورانی که در جهان وجود دارد . ‌اگر به من حمله می‌کرد‌، ‌لباس فضایی‌ام فوری پاره می‌شد‌ .‌ تیرگی هم آن‌چنان بود که امکان نشانه‌گیری دقیق‌ وجود‌ نداشت . کافی‌بود تیر اولم خطا برود‌، ‌حسابم پاک بود .

آرام‌آرام عقب نشستم و جانور دنبالم افتاد . هر‌لحظه به من نزدیک‌ تر می‌شد و من ناچار‌، ‌و در حالی که زیر‌لب دعا می‌کردم تیرم خطا‌ نرود‌، ‌تپانچه‌ام را در‌آوردم و آماده شلیک شدم . درست در این لحظه سایه بزرگی بالای سرم ظاهر‌ شد و من از شادی فریاد‌ کشیدم‌ : ‌”اِما ۲ ” بود‌،‌ همان روبات ام.ای گم‌شده . بی آن که در فکر علت ناپدید ‌شدن او از پایگاه و پیدایش ناگهانی‌اش در این نقطه باشم‌، ‌فریاد کشیدم : “اِما‌،‌ فوری این سگ‌ توفان را بگیر و بعدش هم مرا به پایگاه برگردان‌”

ولی‌”اِما” چنان نگاهم‌ کرد که ‌انگار حرفم را نمی‌فهمید و فریاد‌کشید : “ارباب‌، شلیک‌ نکن‌! شلیک‌ نکن ارباب‌!”

آن‌گاه فوری به طرف سگ توفان دوید .

من دوباره فریاد کشیدم : “اِما، این سگ کثیف را بگیر!”

“اِما” البته سگ را گرفت،‌ ولی به جای آن که بایستد‌، ‌به دویدن ادامه داد و از نظرم گم ‌شد . آن چنان فریاد می‌کشیدم که صدایم بند آمده بود‌، ‌اما هر کاری کردم‌ “اِما” بر نگشت‌ . بله، او به رغم آن که ممکن‌ بود توفان مرا بکشد‌، ‌تنهایم گذاشته ‌بود و رفته ‌بود”

داناوان از سخن باز‌ایستاد‌، ‌حالت متاثری به‌ چهره داد و افزود‌ : “البته همه شما از قانون‌اول روبوتیک اطلاع دارید‌ : یک روبوت نمی‌تواند به یک انسان آسیب برساند یا با منفعل ‌ماندن بگذارد موجودی انسانی در‌خطر بیفتد‌، ‌حال آن‌که ‌”اِما” مرا به حال‌خودم گذاشت و با آن سگ توفان گریخت‌ . ‌این کارش نقض قانون‌ اول بود .

البته من شانس‌ آوردم و جان‌سالم به‌ در بردم . نیم ساعت بعد توفان قطع شده ‌بود، توفانی که من در‌آن گیر کرده ‌بودم‌،‌ جز توفانی کوتاه‌ مدت و زودرس نبود که هر از گاهی پیش می‌آید . فوری به پایگاه برگشتم و روز بعد فصل‌ توفان شروع‌ شد .
“اِما‌۲” دو ساعت بعد از من به پایگاه بازگشت و ما بالاخره مسئله را روشن‌‌ کردیم و روبوت‌های ام. ای را بی درنگ از بازار‌ خارج‌‌کردند .

مک‌ فرلین پرسید‌ : “خب‌،‌توضیح این‌مسئله چه‌بود؟”

داناوان با حالتی جدی به ‌او خیره‌شد و گفت‌ :‌ “حقیقتش را بخواهید من واقعا ‌در آن لحظه در خطر‌ مرگ قرار‌داشتم اما برای آن روبوت چیزی وجود‌ داشت که از‌ جان من و از قانون‌اول روبوتیک خیلی‌ مهم‌تر بود . یادتان که می‌آید‌، ‌این روبوت اندکی پیش از‌آنکه ناپدید شود می‌رفت و در گوشه‌های خلوت قایم می‌شد‌، ‌انگار منتظر بود اتفاقی به خصوص روی‌ دهد‌،‌یک اتفاق خیلی ‌خاص‌،‌ بالاخره آن اتفاق افتاد‌”

داناوان با درد نگاهی به سقف انداخت و گفته‌اش را به‌پایان برد :
“آن سگ‌توفان یک سگ‌ توفان نبود . وقتی‌”اِما ۲” آن جانور را به‌پایگاه آورد ما اسم او را گذاشتیم ‌”اِما ۲” می‌بایست از او در‌ برابر تهدید تپانچه ‌من حمایت کند . مگر قانون‌، ‌گیریم این‌‌ قانون،‌ قانون‌اول روبوتیک باشد، قدرتی در مقابل عشق ‌مادری دارد‌؟”

 

آیزاک ‌‌آسیموف

مترجم  : م‌ .‌کاشیگر

 

Isaac Asimov-3

Down

About Mohammad Daeizadeh

  • تمامی فایل ها قبل از قرار گیری در سایت تست شده اند.لطفا در صورت بروز هرگونه مشکل از طریق نظرات مارا مطلع سازید.
  • پسورد تمامی فایل های موجود در سایت www.parsseh.com می باشد.(تمامی حروف را می بایست کوچک وارد کنید)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*


*